اختلاط زندگی روزمره و اسطوره در نیلوفر وحشی



به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ابنا) شناخت تفکر نویسنده یا شاعر به درک بهتر محتوای اثر او کمک می کند و اگر این فرد نویسنده ای غیرایرانی باشد، ابتدایی ترین و بهترین راه این است که نظر مترجم را بدانیم. کسی که بیشتر به حرف های نویسنده اعم از شاعر و نویسنده پرداخته است و می تواند اطلاعات بیشتری از زندگی، سبک و اندیشه خود به مخاطب بدهد. رزا جمالی، مترجم کتاب «زنبق وحشی» نیز در ابتدای این کتاب شعرهایی از لوئیز گلوک برنده جایزه نوبل ۲۰۲۰ را به ما معرفی کرد. شاعری که اغلب او را شاعر شرح حال می نامند.

جمالی می‌گوید داوران جایزه نوبل شعر لوئیز گلوک را صدایی غیرقابل انکار می‌دانستند که به دلیل زیبایی بی‌پایانش، دنیای زندگی شخصی را در بر می‌گیرد. زیبایی روح شاعرانه و شهودش او را از دایره و کانون های ادبیات آمریکا خارج کرد و این صدای ناب شاعرانه را جهانی کرد.

شعر گلوک حکایت از دنیایی توهمی دارد که در آن می توان خاطرات، فقدان، جدایی، فراق و لحظات حسی کار او را مشاهده کرد. او را شاعری متفکر نامیده اند که با نگاهی شاعرانه به بررسی موضوعاتی چون ارتباط انسانی می پرداخت.

«دنیا عقب نشینی کرده است
آنچه هستی یافت خالی از عشق بود
اگر از شاخه گیلاس
افتاد و غرق در خون شد
همه اینها درست است و چقدر درست است
این قانون هنر است
که شما و ماهیت شما را تغییر می دهد
و زمان این کار را با ما می کند.”

شعر لوئیز گلوک از منظر محیط گرایی زنانه (اکوفمینیسم) تحلیل می شود. زیرا در بسیاری از شعرهای او صدای گل و گیاه و طبیعتی را می شنویم که جان گرفته اند و دارند حرف می زنند. گلوک شاعری غنایی است که درون خود را می‌خواند و فردیت شخصی و زندگی‌نامه‌ای را در افشاگری‌های خود از دنیای بیرون بیرون می‌دهد، و صدای ملایم و آرام زنانه‌اش گاهی یادآور شاعری مانند امیلی دیکنسون است که درباره چیستی چیزها تأمل می‌کند.

“من خیلی وقت پیش مجروح شدم
اما من زندگی کردم
من زندگی کردم تا انتقام خودم را بگیرم
جلوی پدرم نه!
برخلاف چیزی که من بودم
از ابتدای وجودم
در دوران کودکی
فکر کردم
درد یعنی همین
من دوستش ندارم
یعنی من دیگران را دوست دارم.”

رزا جمالی فکر می‌کند که گلوک وارد دنیای سیاست روز نمی‌شود و با پرهیز طبیعی خود از روزمرگی‌ها و کوچک‌ترین چیزها، یک پدیده هستی‌شناختی را آشکار می‌کند. گلوک که از کودکی عاشق اساطیر یونان بود، اشعار بسیاری را در رابطه با اساطیر خلق کرد. کهن الگوها و دغدغه های جهان جهانی انسانی که خود را در کشف پدیده ها نشان می دهند.

همچنین این شاعر در چینش واژه ها از واژه های روزمره استفاده می کند و بیشتر از واژه هایی استفاده می کند که انسان را با الگوهای کهن الگویی پیوند می دهد. نظام نشانه شناختی شعر لوئیز گلوک برگرفته از زندگی شخصی اوست و شباهت هایی بین این خود درونگرا و فردگرایی عصر شاعران رمانتیک وجود دارد.

“در پایان رنج من
یک در بود
من را بیرون می کند
چه چیزی را می توان مرگ نامید”


در کتاب «زنبق وحشی» گزیده ای از اشعار این شاعر آمریکایی به همراه قصیده های او منتشر شد. مضمون این کلمات شبیه اشعار گلوک است، مانند عبارت زیر:
«آنچه سخت بود سفر بود
که فراموش شد
به محض ورود

لوئیز الیزابت گلوک برنده جایزه نوبل ۲۰۲۰ در سال ۱۹۴۳ در نیویورک از والدینی روسی و مجارستانی متولد شد. او سال هاست که در دانشگاه های آمریکا به تدریس شعر می پردازد. لوئیز برنده جایزه پولیتزر، جایزه کتاب ملی ایالات متحده است و قبلاً به عنوان برنده جایزه شاعر ایالات متحده انتخاب شده بود.

کتاب سوسن وحشی به خوانندگی رزا جمالی در ۸۲ صفحه به قیمت ۴۰ هزار تومان توسط انتشارات ایهام منتشر شد.