بچه ها باید در انتخاب هیئت عزاداری امام حسین (ع) مشارکت داشته باشند.



خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) قم: اکثر شرکت کنندگان در مجالس عزاداری کودکان و نوجوانان هستند. این مشارکت عموماً با والدین و بزرگسالان اتفاق می افتد. بر کسی پوشیده نیست که تفکر کودکان به دلیل مقتضیات زمان بسیار متفاوت از تفکر بزرگسالان است. آنها توانایی استدلال قوی ندارند و از این رو نمی توانند مانند بزرگسالان دنیا را درک کنند. بنابراین این بزرگترها هستند که باید به دنیای کودکان نزدیک شوند. با این اوصاف، والدینی که به فکر تربیت سالم و اخلاقی فرزندان خود هستند، باید با توجه به شرایط و با در نظر گرفتن سطح توانایی و درک کودک، منطق و دیدگاه های جدیدی را به آنها بیاموزند. به همین بهانه به سراغ مصطفی سلیمانی، نویسنده و روانشناس رفتیم و در مورد دغدغه والدین برای آشنایی فرزندان با مجالس عزاداری، نحوه حضور و حضورشان جویا شدیم.

در مورد مسئولیت بزرگسالان به گفتگو نشستیم.

از آنجایی که کودکان نمی توانند استدلال های پیچیده و مفاهیم انتزاعی را در ذهن خود تحلیل کنند، چگونه می توان فلسفه عاشورا و قیام امام حسین (ع) را به آنها منتقل کرد؟
از آنجایی که کودکان نمی توانند استدلال های پیچیده و مفاهیم انتزاعی را درک کنند، یادگیری در مورد فلسفه بزرگ قیام عاشورا باید متناسب با درک آنها باشد. کودکان زبان عشق را می فهمند. آنها می توانند از خودگذشتگی، توجه، مهربانی و دوستی را درک کنند. بنابراین، نقل صحنه‌هایی از محبت امام حسین (علیه‌السلام) به خواهرش حضرت زینب (س) یا بیان داستان‌هایی که در وصف محبت امام حسین (علیه‌السلام) از فرزندان و یاران آن حضرت می‌باشد، می‌تواند در رفتار حتی تا حدودی تأثیرگذار باشد. سال های نوجوانی سالها فرزندی را ترک کرد

کودکان باید بتوانند پاسخ سوالات خود را در مورد حادثه کربلا از والدین خود دریافت کنند. کجا می روند، چرا می روند و چرا در این عزاداری شرکت می کنند، می تواند آنها را نسبت به نکات آموزشی این مراسم بسیار حساس و با انگیزه کند. از آنجایی که کودکان صفای ذاتی خود را از دست نداده اند، می توانند به سرعت با ابعاد مختلف و شخصیت های مختلف حادثه کربلا ارتباط درونی برقرار کنند. اینکه به کسی بدی نکنی، به کسی ظلم نکنی و به کسی صدمه نزنی، می تواند سال ها به عنوان یک ذهنیت ثابت باقی بماند.

در شخصیت کودک بمانید و از بسیاری از اشتباهات محافظت کنید.

می دانیم که بین شنیدن و دیدن فاصله زیادی وجود دارد. از آنجایی که همواره بر این نکته تاکید می شود که والدین اولین الگو برای فرزندان هستند، اجرای مفاهیم اخلاقی توسط آنها چقدر در حفظ جایگاه آنها به عنوان الگو برای فرزندان موثر است؟
والدین بهترین الگو برای فرزندان هستند. این بدان معناست که کودکان همیشه سعی می کنند آنچه را که می شنوند و می بینند ابتدا در والدین خود بیابند. بنابراین، اگر فرزندان بین آنچه از پدر و مادر خود می بینند و آنچه از داستان های محرم می شنوند و در وصف اخلاق امام حسین (ع) و یارانش ارتباطی نمی بینند، احتمالاً توصیه های اخلاقی را نادیده می گیرند. . والدین باید داستان هایی را که در مورد محرم و امام حسین (ع) می گویند برای کودک در هر سنی و با توجه به شرایط فرزندشان انتزاعی و عینی تر کنند. حس خوب و محبت به اهل بیت (ع) می تواند آنچه را که در کودکی در کودک نهادینه شده بود، در سنین نوجوانی جاری کند. وصف ماجراهای سخت کربلا در سنی که کودکی از آن بی خبر است، جز اندوهی عمیق برای او به ارمغان نمی آورد.

دوخته شده است، از دید کودک گریه والدین می تواند نقطه ضعف باشد، در چنین مواقعی چه باید کرد

آیا از والدین موثر است؟
کودکان والدین خود را ابرقهرمانان زندگی خود می دانند. گریه را نوعی ضعف می دانند و از این رو با دیدن گریه والدین، آنها را ضعیف می دانند. بدیهی است که فردی که زمانی یک ابرقهرمان ضعیف به نظر می رسید می تواند در کودک احساس ناامنی و اضطراب ایجاد کند. به همین دلیل، بسیاری از والدین برای حفظ ایمنی و سلامت روانی فرزندان، تا حد امکان آنها را از حوادث غم انگیز و ناراحت کننده دور نگه می دارند و به طور کلی گریه و ناراحتی را از فرزندان خود پنهان می کنند. حال این سوال پیش می آید که آیا والدین باید پشت درهای بسته گریه کنند؟ واقعیت این است که کودکانی که هرگز گریه والدین خود را ندیده اند، فاقد هوش هیجانی هستند. والدین باید به بچه ها نشان دهند که «گریه نشانه ناراحتی است»، دلیل دارد، روندی کوتاه مدت است و تمام می شود.


اگر فرزندان با زاری و زاری والدین خود آشنا نباشند، مراسم عزاداری امام حسین (ع) ممکن است باعث غیبت آنها از محرم و امام حسین (ع) شود. اما آشنایی والدین با محیط گریه ممکن است آنها را تشویق کند تا علت گریه را کشف کنند. پیوند واقعی کودک با امام حسین (ع) در واقع در فضای عاطفی است که پیش می آید. اما چون کودک نمی تواند

اگر انسان بالغ کمالات شخصیتی مثل امام حسین (ع) را بفهمد، فرقی بین گریه بر امام حسین (ع) با دیگران نمی بیند. دلیل پرهیز از بی حوصلگی در حضور کودکان همین است.



نوع حضور کودک و زمان حضور او در مجالس عزاداری مهم است. در این زمینه چه پیشنهادی دارید؟
تاریکی مجالس ترحیم ابی عبدالله برای کودکان خوشایند نیست و تصویری نامناسب از این مجالس در ذهن آنها ایجاد می کند. بنابراین والدین نباید فرزندان خود را برای مدت طولانی در تاریکی نگه دارند. حفظ تماس فیزیکی، مانند در آغوش گرفتن کودکان یا گرفتن دست در هنگام خاموش بودن چراغ ها، می تواند به آرامش آنها کمک کند.


بچه ها عموما پر جنب و جوش هستند، قدرت جسمی و روحی کمی دارند و در نتیجه صبرشان محدود می شود. بی حرکت نگه داشتن کودک برای بیش از چند دقیقه دشوار است. نادیده گرفتن صبر کودک باعث تحریک پذیری، خستگی و دلشکستگی او می شود. بنابراین والدین باید تا حد امکان زمان حضور در مراسم ختم را کوتاه کنند تا به وضعیت کودک توجه کنند.



روحیه و ضرورت دوران کودکی شرایط خاص خود را به همراه دارد. مثلا بازی کن یادآوری بعدی برای ساکت ماندن، در یک مکان

نشستن و سکوت به کودک آسیب می رساند. در این شرایط با کودک حاضر در مجلس چه باید کرد؟
این روزها در بسیاری از مجالس عزاداری مداحان و مداحان مدام به کودکان یادآوری می کنند که سکوت کنند، آرام بنشینند و بی حرکت باشند. آنها می خواهند که نظم مجلس را بر هم نزنند و عملاً آنها را مجبور به انجام کاری برخلاف میل خود کنند. تالار سوگواری هوشمند سالنی است که در کنار خود فضایی برای جمع آوری کودکان هم سن و سال دارد. کودکان باید در حین گوش دادن به صدای گوینده و صدای دعا بتوانند آزادانه بازی کنند.



به نظر شما اگر انتخاب شوراها و کمیته ها را به بچه ها بسپاریم نتیجه بهتری حاصل نمی شود؟
تخیل و تصاویر بخشی از روند رشد کودکان است. کودکان می توانند مهارت های بسیاری را با تخیل خود بیاموزند. تقویت تفکر غیرانتزاعی و افزایش مهارت های زبانی و ارتباطی از جمله فواید و دستاوردهای تصویرسازی تخیلی است. با این حال، در برخی موارد، قدرت تخیل می تواند منجر به ضرر برای کودک شود. ترجیح والدین در انتخاب ست و تخته باید انتخاب کودک باشد. گاهی کودک دوست دارد در مجالسی شرکت کند که همسالانش در آن شرکت می کنند. در چنین مواقعی بهتر است والدین نظر کودک را بر نظر خود ترجیح دهند.