مقدمه توسعه هر کشور توجه به علوم انسانی است.توسعه علوم انسانی در سایه دانش بشری شکل می گیرد.



گزارش کردن خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «علوم انسانی در ایران; «چالش ها و موانع توسعه آن» به قلم لیلا سنگی، عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی نوشته شده است و انتشارات سپهر این کتاب را در ۱۹۲ صفحه منتشر کرده است.

سنگی درباره کتاب گفت: این کتاب حاصل پایان نامه دکتری من است. من به دنبال بررسی موانع توسعه علوم انسانی با تاکید بر منابع جهاد دانشگاهی بودم. اما استاد راهنمام گفت که نباید وارد دانشگاه شویم و روی این کتاب علوم انسانی کار کنیم. اگر بتوانیم کمی علوم انسانی را ارتقا دهیم، می تواند بسیار موثر باشد. و این مسیر از دانش بشری می گذرد.

وی افزود: بسیاری از چالش هایی که امروز شاهد آن هستیم، ناشی از یک جامعه ناراضی است. خشم نهفته در رفتار ما نمونه ای از این چالش هاست. شاید این عصبانیت ها به دلایل اقتصادی شکل گرفته باشد، اما با یک نگاه متوجه می شویم که مردم قدرت تحمل یکدیگر را ندارند، این عصبانیت نهفته وجود دارد. متأسفانه، همیشه فکر کردن حق با ما نیز یکی از چالش هاست. ما مدام همدیگر را قضاوت می کنیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه جهاد دونگی درباره سهمی که علوم انسانی می تواند در توسعه جوامع داشته باشد، گفت: از دیدگاه اندیشمندان، معرفی توسعه هر کشور مورد توجه ویژه علوم انسانی است. در اکثر کشورهایی که می بینیم توسعه صورت گرفته، اولاً ریشه علوم انسانی در آنها محکم شده است و به طور کلی دانش بشری زمینه توسعه آن کشورها را فراهم کرده است. هر چه بیشتر بتوانیم روی افراد کار کنیم و توانایی ها و ویژگی های آنها را بهتر بشناسیم، می توانیم به جامعه خود کمک کنیم و مسیر توسعه را هموارتر کنیم.

وی درباره تاثیر نهادها در شکل دادن به آینده جامعه گفت: در تعریف نهادها که در شاخه های مختلف علم انجام می شود، هر بخشی از جامعه را که بررسی می کنیم بیشتر در قالب نهاد است. این موسسات می توانند در قالب یک سازمان یا اداره باشند یا حتی این نهادها می توانند در قالب یک فرهنگ باشند. حتی می توان گفت که موسسه می تواند در قالب خانواده باشد. اینها همه نهادها هستند، یعنی ساختارهایی که جامعه را ایجاد می کنند.

سنگی افزود: نهاد خانواده می تواند تاثیر زیادی داشته باشد که در موارد مختلف خود را نشان می دهد، تصور کنید تصمیمات اتخاذ شده برای ادامه تحصیل فرزندان چقدر می تواند در ارتباط آنها با آینده شغلی آنها موثر باشد. همه این موارد تحت تأثیر نهادها است.

این استاد دانشگاه به معایب و آثار منفی نهادگرایی اشاره کرد و گفت: متأسفانه به نظر می رسد برخی نهادها برای حفظ قدرت خود دست به هر کاری می زنند و حتی ممکن است با نهادهای دیگر مقابله کرده و در صدد رفع آنها برآیند. این موضوع در جنگ هایی مانند جنگ جهانی دوم نیز وجود داشت که برخی نهادها برای حفظ قدرت خود دست به هر کاری زدند. وقتی به آغاز جنگ جهانی دوم نگاه می کنیم، می بینیم که هیتلر با استالین پیمان دوستی می بندد. دو دیدگاه کاملا متفاوت جالب است که در آن زمان استالین با چرچیل درگیری داشت اما دو سال بعد با هم دوست شدند.

یکی از اعضای هیأت علمی دانشگاه جهاد دانشگاهی درباره چالش های حوزه علوم انسانی گفت: وقتی از چالش ها صحبت می کنیم و قصد داریم موانع را تبیین کنیم، باید موارد زیادی را متذکر شویم. این چالش ها ممکن است چالش های اقتصادی باشد. مشکلات فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی می تواند مانعی برای علوم انسانی شود. عمق این سوالات نیز گاهی بسیار زیاد است. اگر بخواهم به گوشه کوچکی از مشکلات فرهنگی اشاره کنم باید به همان دیدگاهی که در علوم انسانی زیاد دیده می شود اشاره کنم.

سنگی ادامه داد: سال ۷۵ دیپلم گرفتم یعنی سال ۷۱ وارد دبیرستان شدم. اولاً آزمون استعدادی وجود نداشت که هر فردی در چه رشته ای تحصیل کند. جریانی در جامعه شکل گرفت و پدر و مادر ما را به همین سمت سوق دادند. یادم هست آن زمان بورس یک علم تجربی بود. یادم می آید که هم خانواده و هم مدرسه به من گفتند که به خاطر نمرات خوبم باید دکتر شوم. هیچکس از من نپرسید که آیا به این رشته علاقه دارم یا نه؟ وقتی با دیدن خون حالم عوض می شود، قطعاً رشته تجربی یا پزشکی و پرستاری را دوست ندارم. متاسفانه جامعه ما نگاه اقتصادی به رشته ها دارد و ممکن است مدام توصیه کند که فرزندانشان رشته هایی را انتخاب کنند که از نظر اقتصادی سودآور باشد. ساختار سیاسی کشور ما ظاهراً به گونه ای عمل می کند که این روش ها ادامه دارد.

وی به کتابی که روی آن کار می کرد اشاره کرد و گفت: اخیرا کتابی با عنوان «سرمایه اجتماعی زنان و مجلس شورای اسلامی» نوشته ام. این کتاب در حال حاضر در مرحله نقد و بررسی است و طی یکی دو ماه آینده توسط انتشارات جهاد دانشگاهی منتشر خواهد شد.