هنوز کتاب جامع و کاملی در زمینه تاریخ عزاداری نداریم، نیاز به تدوین تاریخ جامع عزاداری شیعه است.



مهدی امین فروغی در گفتگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) وی درباره تحقیق عاشورا در ایران گفت: در قسمت کتب تاریخی و منظور ما از تاریخ عاشورا سه کتاب مهم وجود دارد. «لهوف» سیدابن طاووس; «نفس المحموم» آقا شیخ عباس قمی و «الارشاد» شیخ مفید.

وی افزود: کتاب شناسی تاریخی امام حسین یکی دیگر از کتاب های پرداخته به قیام امام حسین (ع) است که توسط محمد اسفندیاری تالیف و توسط انتشارات آرمان منتشر شده است. وی در این کتاب کتاب های مهمی در حوزه عاشورا ارائه کرده است. کتاب دیگری از اسفندیاری در زمینه تاریخ تحلیلی حقیقت عاشورا نام دارد. از نگاه سفرنامه نویسان و خاورشناسان نیز کتابی با عنوان «فاجعه جهان اسلام» درباره عزاداری شیعیان معرفی می کنم. این کتاب نوشته محسن حسام مظاهری است.

این عالم عاشورایی ادامه داد: کتاب من با عنوان محتشم نامه توسط انتشارات اسلامی فرهنگ منتشر شده است. این کتاب گزیده ای از بیت هایی است که در ادامه بیت معروف محتشم کاشانی گردآوری شده است. می دانیم که از ابتدای سرودن این بیت، شاعران زیادی برای استقبال از محتشم، بیت سروده اند. تعداد این ترکیب بیت ها بیش از صد شعر است و من بخشی از این ترکیب مصرع ها را به نام محتشم انتخاب کرده ام. بیشتر کسانی که در ادبیات نمره بالاتری گرفتند.

امین فروغی گفت: طبیعی است که وقتی با واقعه عاشورا مواجه می شویم ابتدا باید با تاریخچه این واقعه آشنا شویم. کتاب هایی مانند لهوف، نفس المحموم و الارشاد به شرح وقایع پرداخته اند. برخی کتاب ها واقعه عاشورا را تحلیل کرده اند که در کتاب حقیقت عاشورا به آن اشاره کردم. کتاب های دیگری هم هست، مثلاً کتاب «شهید جاوید» را داریم که یکی از تأثیرگذارترین کتاب ها در زمینه تحلیل تاریخ عاشورا است. پس از پرداختن به تاریخ عاشورا، باید تاریخ را تحلیل کنیم.

امین فروغی به عزاداری شیعه اشاره کرد و گفت: سیر عزاداری شیعه را از قرن اول هجری تا اینجا باید دید که کتاب «مصیبت جهان اسلام» از دیدگاه مستشرقان است. از دین و مناسک است و این دیدگاه خاص خود را دارد.

وی ادامه داد: تا زمانی که دستمان از نظر تاریخی خالی نشود باید همه گزارش ها را بشماریم. متأسفانه ما شیعیان هنوز کتاب جامع و کاملی در زمینه تاریخ عزاداری نداریم. باید بتوانیم انواع عزاداری را در مقاصد جغرافیایی مختلف بررسی کنیم. اگر بخواهیم این کار را بکنیم باید به کتاب های تاریخ نگاه کنیم که متاسفانه دید جامع و کاملی ندارند. اما کتاب تراژدی جهان اسلام کتاب مهمی است که بازتاب دهنده دیدگاه مستشرقانی است که از دوره صفویه به بعد به ایران آمده اند.

امین فروغی درباره شبهات در منابع گفت: اگر بخواهم کتابی را معرفی کنم که پاسخگوی شبهات باشد، نمی توانم اثری را معرفی کنم زیرا کتابی وجود ندارد که به طور جامع و کامل به شبهات بپردازد. این فضای خالی نشان دهنده نیاز به یک پایه یا مرکز است. جایی که در طول سال به موضوع عاشورا می پردازند و در پاسخ به شبهات به سلیقه مردم زمان ما تحقیق و پژوهش می کنند. اگر بتوانیم کتابی با عنوان «تاریخ جامع عزاداری و مناسک شیعه» منتشر کنیم، بی شک کتاب ارزشمندی خواهد بود.

این عاشورا پژوه تصریح کرد: خلأ دیگر پاسخگویی به شبهات است که برای آن نیازمند کتابی جامع و جامع هستیم که هر سال ویرایش و به آن اضافه شود. بدون شک دامنه شبهات هر سال گسترده تر می شود و بنابراین پاسخ به شبهات باید به روز شود.