وظیفه ما در غیاب تکمیل این است که وقف ایران باشیم و اشتهای زیادی برای دانش داشته باشیم


گزارش کردن خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) سومین مراسم بزرگداشت دکتر ناصر سوملر همایون، استاد علوم انسانی و مطالعات فرهنگی پژوهشگاه در تاریخ ۸ آبان ۱۳۹۰ در تالار تمدن پژوهشگاه برگزار شد. در این مراسم که در تکمیل همایون با حضور جمعی از اساتید، فرهیختگان و خانواده زنده یاد برگزار شد، پیام دکتر مهدی گلشنی و دکتر رضا داوری اردکانی برای حاضران قرائت شد. دکتر حمید تنکابانی، دکتر احمد کتابی، دکتر بیکر ساروحانی، دکتر آندرانیک سیمونیان، دکتر احمد سامی گیلانی، دکتر محمد سالار کسرایی و دکتر حمید تنکابانی، دکتر راللهیار کلتبری.

در مراسم یادبود ناصر سومفر همایون (جامعه شناس و مورخ) گفته شد که او ملی گرا نیست و ایران دوست است و احمد سمیعی گیلانی گفت: اکنون در دهکده جهانی هستیم و مسائل ملی با مسائل جهانی عجین شده است. . اما کمتر به این موضوع توجه کرد.

احمد سمیعی گیلانی، عضو دائم فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مترجم فقید نیز از دیگر سخنرانان این مراسم بود که از آشنایی خود با ناصر سومفر همایون در پژوهشگاه علوم انسانی گفت: در اولین ملاقات که او را دیدم مجذوب او شدم و انگار سال ها با او دوست بودم. فکر کردم علت این اتفاق چیست؟ بعداً برایم روشن شد که چرا در اولین ملاقات انگار سال ها دوست من بود.

وی افزود: ناصرالهمایون به گفته هایش اعتقاد راسخ داشت و نظرات خود را بی پروا و ماهرانه و آنچه را که می گفت با مهارت بیان می کرد. پایان همایون خوب صحبت کرد و حرف های خوبی زد.

سمیعی گیلانی افزود: دغدغه اصلی ایشان در هر سخنرانی مسئله سعادت و آزادی ایران و ملت بود.

رئیس گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان در ادامه به نگرانی از زمان تکمیل همایون نسبت به وضعیت ایران اشاره کرد و تصریح کرد: البته مسئله ملی اکنون با گذشته متفاوت است. ما الان در دهکده جهانی هستیم و مسائل ملی با مسائل جهانی عجین شده است. اما کمتر به این موضوع توجه کرد.

حمید تنکبانی (عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات انسانی و فرهنگی) در سخنانی از دوستی ناصر سومر همایون با ایران، دو جنبه کنشگری و تفکر سیاسی این مرحوم را برجسته کرد و گفت: دکتر دکتر. مصدق در این زمینه مرشد او بود و خاطرات او درباره دکتر مصدق مطالب زیادی گفته شده است. شیفتگی مرحوم همایون به مصدق و عشق او به ایران بی نظیر بود.

در ادامه مراسم بزرگداشت ناصر تومهر همایون، احمد کتابی (استاد بازنشسته پژوهشکده مطالعات اجتماعی و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی) ابتدا پیام مهدی گلشنی (عضو فرهنگستان علوم) را قرائت کرد که در آن گلشنی آشنایی خود را با این مورخ فقید عصر بیان کرد و پس از آمدن به پژوهشگاه علوم انسانی در آبان ۱۳۷۲ به ویژگی های ایرانی دوستی و ایران شناسی همایون اشاره و بیان کرد و از کتاب های مصدق، راه ابریشم، یاد کرد. ، و غیره.

کتابی سخنان خود را با قرائت قصیده «یکی یک از دیار فضیلت رفتند» آغاز کرد و سپس گفت: زندگی ناصر، اتمام همایون، نمونه ای از زندگی مبارکی بود که می توان آزادانه گفت که نه لحظه هدر رفت عمرش گذشت بیش از نیم قرن به طور علمی نوشت، تحقیق کرد و استادانه به تدریس جامعه شناسی، تاریخ نگاری، مردم شناسی و بسیاری موضوعات دیگر پرداخت.

وی افزود: مجموعه آثار به جا مانده از این عالم فرهیخته مانند بقیه صالحات است.

در کتابی از آثار باقی مانده از ناصر سومر همایون تا سال ۱۳۷۴ به ۲۷ جلد کتاب به ویژه مجموعه کتاب «آنچه از ایران می دانم» و ۲۴۶ مقاله اشاره شده است، بخشی دیگر از فعالیت های علمی این مرحوم در رشته این پایان نامه ها که مجلدات آن یکی از کتابخانه های قزوین است اختصاص یافته است.

این استاد بازنشسته پژوهشکده مطالعات اجتماعی همچنین از تلاش های اجتماعی و مبارزات میهنی و ضد استعماری توفصل همایون به ویژه در دوران ملی شدن نفت گفت.

در ادامه، باقر ساروحانی (پدر جامعه شناسی ارتباطات) این جامعه شناس فقید را فردی محترم و صالح دانست و گفت: در ایشان خصلت هایی دیدم که حیف است از آن سخنی به میان نیاورم. ایشعان فردی بود که همیشه می دیدم انگیزه شناخت در او بسیار زیاد است. اشتهای زیادی به علم داشت. و هیچ جلسه ای نبود که با هم بودیم و بحث علمی مطرح نکردیم و این نعمت بزرگی بود.

ساروحانی سپس با بیان اینکه هرگز با دکتر همایون صحبت نکنم و در مورد ایران صحبت نکنم، درباره عرق خود به ایران و ایرانیان گفت: او هیچ وقت در پاریس عصبانی نشد. او همیشه می گفت آنچه در پاریس خوب است باید به ایران ببریم.

وی افزود: ناصر تومل همایون به کسی آسیبی نمی رساند و جز خدمت و مهربانی به دیگران چیزی نداشت. روح ما را آرام کرد و روح زمستان را بهار کرد.

در ادامه مراسم بخشی از کتاب «وطن پرستی در ایران» نوشته ناصر سومفر همایون توسط مجری برنامه قرائت شد.

آندرانیک سیمونیان (استاد دانشگاه) نیز این چهره را نماد اخلاق می داند و می گوید در مراسم بزرگداشت ناصر تومل همایون، شوخ طبعی بسیار لطیفی دارد.

وی با بیان اینکه تا به حال سخنان سبک از دکتر همایون نشنیده ایم، اظهار داشت: هر وقت با او به گفت و گو می نشستیم، از ارامنه قزوین سؤالاتی را مطرح می کرد.

سیمونیان سپس به بیان خاطراتی از خود در سفر به ارمنستان پرداخت و در مورد دعوت یک دانشجوی ارمنی برای تدریس به او در دانشگاه ایروان گفت که پس از اتمام کار همایون در آن زمان، پاسخ داد: نمی توانم دو ماه از ایران دور باشم. .

وی خطاب به همسر این مرحوم با سپاس گفت: در این ۲۵، ۳۰ سال ناصر تومل همایون را برای معرفت این ملت زنده نگه داشتید.

در ادامه محمد سالار کسرایی (رئیس پژوهشکده مطالعات اجتماعی) نیز گفت: دکتر ملی گرا نبود، دوست ایران بود. او یک ایران بزرگ با همه رنگ های مختلفش می خواست.

وی با بیان اینکه ناصر توملر همایون از هواداران بی بدیل ایران بود، تصریح کرد: او یک فعال سیاسی به معنای عادی نبود. برعکس، او یک متفکر سیاسی بود. دنبال گروه نمی گشت. او به فکر ایران بود و به دنبال موقعیت نبود.

رئیس پژوهشکده مطالعات اجتماعی نیز کوتاهی همایون را جبران ناپذیر عنوان کرد و گفت: هیچکس جای تکمیل همایون را پر نمی کند. این وظیفه ماست که راه او را ادامه دهیم. همه باید به ایران علاقه داشته باشیم و برای آن فداکاری کنیم.

الهیار کلتبری (استاد تاریخ) نیز از این مرحوم با عنوان «علامه طهمهر همایون» یاد کرد و گفت: آشنایی من با ایشان به سال ۱۳۵۰ در پاریس برمی گردد. در آن زمان دکتر از شاگردان و محققین قدیمی و با تجربه بود. و از همان ابتدا مراقب بودند که به من کمک کنند.

وی افزود: نامش همیشه مثال زدنی و جاودانه خواهد بود. تکمیل همایون توسط عالمه جلوه های عمده ای را به همراه داشت که یکی از آنها مجموعه چه می دانم از ایران بود؟

حالتبری همچنین بیان کرد: نه دیدم و نه شنیدم و نه دیگران گفتند که در گفتار و کردار و نوشتار از آداب عبور کردند. عشق به ایران را تا آخرین لحظه عمر پر برکتش حفظ کرد و پاسدار فردوسی بزرگ بود.

در پایان مراسم گرامیداشت یاد و خاطره ناصر سومفر همایون ضمن قرائت بخش‌هایی از آثار وی، پیام رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم نیز در خصوص درگذشت وی قرائت شد.

مراسم بزرگداشت هفتمین روز درگذشت ناصر طهمهر همایون نیز روز چهارشنبه (دوم دی ۱۴۰۱) از ساعت ۱۶:۳۰ تا ۱۸ در تالار فردوسی خانه اندیشمندان اومانیست برگزار می شود.