چخوف بیشترین تعداد کتاب منتشر شده را در بین تمام نویسندگان خارجی دارد


به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ابنا) نشست «روسیه و فرصت‌های ترجمه معکوس» روز دوشنبه (۲۳ شهریور) با حضور موسی عبداللهی، عضو هیئت علمی گروه زبان روسی دانشگاه علامه طباطبایی تهران و مریم روناک، عضو هیئت مدیره فرهنگی انجمن ناشران کتب دانشگاهی و مسئول کارگروه بین المللی این انجمن در تالار مرحوم علی عاشوری خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.

موسی عبداللهی در ابتدای سخنان خود درباره روسیه و اهمیت روابط ایران با این کشور گفت: با شنیدن نام روسیه چه چیزی به ذهن مخاطبان خطور می کند؟ طبق نظرسنجی علمی که در سال ۲۰۲۰ در دانشگاه های ایران و روسیه در مورد سنجش میزان آگاهی شهروندان دو کشور از یکدیگر انجام دادیم، اکثر مردم از سیاست و ورزش نام می بردند و از این طریق یکدیگر را می شناختند. آنها مقصر نیستند. بخشی از آن به دلیل تبلیغات منفی است و بخشی دیگر به دلیل عدم عملکرد ما در عدم امکان اجرا در محیطی است که هجمه سنگینی علیه ما وجود دارد. این عدم شناخت مشکلات گسترده ای ایجاد کرده است.

وی روابط ایران و روسیه را در سه سطح برشمرد و توضیح داد: ابتدا سطح کلان است که مربوط به حوزه سیاست است و بین نمایندگان کشور برقرار می شود. در این زمینه، روابط ما فوق العاده گرم است که شاهد آن دیدارهای مستمر مقامات در ایران یا روسیه است. سطح دوم، سطح نخبگان مربوط به متخصصان و دانشگاهیان است، به خصوص در دو سه سال اخیر روابط بهتر شده است و هیئت ها مرتب بین دانشگاه های ایران و روسیه رفت و آمد می کنند، تبادل دانشجو داریم و بحث هایی در جریان است. بر خلاف دو سطح قبلی، سطح سوم یعنی سطح جامعه و مردم عادی واقعاً وضعیت خوبی ندارد. هیچ چیز مثبتی در افکار همدیگر وجود ندارد و آنها خیلی کمی از یکدیگر می دانند. این مسائل چالش های بزرگی را برای هر دو کشور به همراه داشته است. این را به این اضافه کنید که ما در مورد یکدیگر شکاف داریم و دشمنان ما نیز علیه ما اقدام می کنند. رسانه ها در تغییر چهره یک کشور در نگاه مردم عادی بسیار تاثیرگذار هستند.

عبداللهی با توجه به ضرورت توسعه روابط فرهنگی ایران و روسیه افزود: روابط ما با روسیه نامتعادل است. یکی از جنبه ها که روابط سیاسی است، بسیار خوب و گرم است. اما در حوزه های دیگر مانند تجارت، ارتباطات فرهنگی و افکار عمومی ضعیف هستیم. وقتی جنبه‌های دیگر روابط را با روابط سیاسی مرتبط می‌کنید، چون سیاست یک امر در حال تغییر است و امروز با هم دوست هستیم و فردا با هم دشمنیم، کل رابطه ضعیف می‌شود. اما وقتی در روابط دیگر مانند اقتصادی و فرهنگی گره می خورید، ثبات آن افزایش می یابد.



این استاد دانشگاه سابقه ترجمه آثار فارسی در روسیه را بسیار طولانی دانست و اظهار داشت: اولین اثر ترجمه شده شاهنامه فردوسی بود که در سال ۱۷۹۳ در سن پترزبورگ منتشر شد. تاکنون نزدیک به ۳۰۰ عنوان اثر فارسی در روسیه منتشر شده است. اما از سوی دیگر بیش از ۱۳۰۰ عنوان اثر روسی در ایران ترجمه شده است. تقریبا شش برابر کمتر هستیم. دوره پهلوی دوم شاهد ترجمه آثار روسی بود. مانند آثار چخوف، تولستوی و داستایوفسکی. در میان تمامی نویسندگان خارجی، چخوف بیشترین تعداد کتاب منتشر شده در ایران را دارد.

وی توسعه زبان فارسی را بسیار مهم دانست و گفت: باید در روسیه سخنرانانی تربیت کنیم که بتوانند فارسی صحبت کنند. زیرا ترجمه فارسی به روسی کار دقیق و سختی است.

موسی عبداللهی همچنین در خصوص انتشار کتاب در روسیه توضیحاتی ارائه کرد و گفت: نشر کتاب در روسیه روندی کاملا تجاری دارد؛ به طوری که در این راستا چاپ و نشر کتاب در روسیه روندی کاملاً تجاری دارد. یعنی نظارتی که در ایران هست در روسیه نیست. در این کشور قبل از انتشار هیچ بررسی بر روی مطالب کتاب صورت نمی گیرد و موارد مطرح شده فنی است. نظارت کمی بر محتوا وجود دارد. اما اگر دادستانی روسیه فکر می‌کند موضوعاتی مانند افراط گرایی و کودک آزاری قابل بررسی است، در روند توزیع آن کتاب گنجانده می‌شود.

یکی از اعضای هیات علمی گروه زبان روسی دانشگاه علامه طباطبایی به ذائقه مخاطبان روسی در بحث چاپ و نشر کتاب اشاره کرد و اظهار داشت: اکنون بخش بسیار زیادی از آثار ایرانی که به روسی ترجمه شده اند مذهبی هستند. . کتاب ها عمل درست و خوبی است; اما وقتی نظرسنجی‌های روسی درباره نگرش و سلیقه خوانندگان کتاب را بررسی کنید، متوجه می‌شوید که کتاب‌های مذهبی در رتبه آخر قرار دارند. محبوب ترین ژانرهای خوانندگان روسی عبارتند از: تاریخ، بیوگرافی و رمان های تاریخی که تقریباً ۳۰ درصد محبوب ترین است، کتاب های کودکان در رتبه دوم و رمان های پلیسی، علمی تخیلی، ادبیات کلاسیک و کتاب های مذهبی در رتبه هشتم قرار دارند. مکان. قرارداد



عبداللهی در خصوص توجه به کتاب کودک در روسیه گفت: یکی دیگر از حوزه هایی که برای من جالب بود داستان های ایرانی برای کودکان روسی بود. مثل مجموعه «شکرستان» که به روسی ترجمه شد و می توانستند قصه های بچه های ایرانی را به مخاطب روسی عرضه کنند و روس ها استقبال کردند. کتاب های مصور که دارای تصویرگری حرفه ای هستند. چون روس ها کمیک را دوست دارند.

وی با توجه به توجه بیشتر به ادبیات کلاسیک روسیه تا ادبیات معاصر آن در بازار نشر ایران، افزود: اکنون مترجمان جوان به آثار معاصر روسی روی آورده اند. اما همچنان شاهد حضور پررنگ ادبیات کلاسیک این کشور در بازار کتاب ایران هستیم. ضمن اینکه ما در بحث شعر خیلی ضعیف هستیم. شعر روسی خیلی کم به فارسی ترجمه شده است. اما رویکرد در حال تغییر است و به سمت ادبیات معاصر پیش می رود.

موسی عبداللهی در آخرین بخش از سخنان خود در خصوص معرفی ناشران روسی به آثار ایرانی از طریق نمایشگاه کتاب تهران گفت: در دو سه سال اخیر استقبال روس ها خوب بوده و مواضع بسیار خوبی داشته اند. آنها می توانند خود را در برابر مردم ایران معرفی کنند. اما ما هستیم که برای معرفی خود باید در نمایشگاه های آنها شرکت کنیم. مثلاً نمایشگاه کتاب مسکو. این یک روند است و به تدریج می توانیم نتایج خوبی بگیریم. ما باید خود را به روس ها معرفی کنیم. زیرا آنها علاقه مند به توسعه روابط ما هستند.