«چهارده ترکیب بندهای آیینی» منتشر می شود.



گزارش کردن خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «چهارده ترکیب بندهای آیینی» نوشته نگمه ناشر نظامی با مقدمه غلامعلی حداد عادل توسط انتشارات فرهنگ اسلامی منتشر شده است.

این کتاب پانزدهمین مجموعه شعر نویسنده است. که در چهارده بیت با مضمون مذهبی و ملی سروده شده و بیشتر این اشعار – بنا به نذر او – عاشورایی و زینبی است.

مشاور نظام درباره این اثر می گوید: در خصوص تاریخ تصنیف، تصنیف نبوی اولین اثر این مجموعه است که در سال ۱۳۷۷ سروده شده است و «تصنیف تقدیم به حضرت حمزه سیدالشهدا» آخرین تصنیف محسوب می شود. از این مجموعه.

وی با بیان اینکه برخی از اشعار این مجموعه به برکت رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای رسیده است، تعدادی از این اشعار مانند «زینبیه اول»، «گل شش ماهه» را تقدیم کرده است. نخی از کفن خونین حضرت علی اصغر(ع) «حماسه های مادر» در وصف مادر شهید محمد معماریان و تصنیف «حضرت حمزه سیدالشهدا» پیشتر خوانده شد و نظرات محبت آمیزشان موجب مبارکی این امر شد. قلم متواضع در راه نگارش مقدسین و عزیزان هر دو جهان.

این مستشار نظامی درباره علت استفاده از قالب تصنیف در سرودن اشعار نیز گفت: ظرفیت گسترده زبان فارسی باعث شد قالب های مختلفی در شعر، رباعی، دوبیتی، ثلاث، نوخسروان، غزل، قطعه، قصیده به وجود بیاید. و هر یک از این قالب ها به نوبه خود دارای ویژگی های منحصر به فردی هستند که به آنها توانایی پذیرش مضامین خاص را می دهد، اما قالب آهنگسازی یکی از قالب های شعر فارسی است که ظرفیت های خوبی دارد، قالبی اصیل که اغلب مضامین بزرگی را در خود جای داده است. و مقولات تالیفی بسیاری با مضامین شرعی مذهبی، آیینی و اخلاقی نوشته شده است.

وی که این مجموعه را به محضر حضرت مهدی (عج) تقدیم کرد، با بیان اینکه قالب سرودن غالباً در شعر فارسی به نام اهل بیت، برائت و طهارت و در عین حال محدودکننده نیست. شاعری به قافیه و ردیف منحصر به فرد و ایجاد فرصت برای داستان سرایی و پرورش مضامین برای شاعر، یکی از ویژگی های بارز و شاخص این قالب ادبی را که به ویژه برای توصیف روایی و سرودن اشعار آیینی مفید است، دانست.

در مقدمه این کتاب به قلم غلامعلی حداد عادل می خوانیم:

«شاعران انقلاب اسلامی اگرچه خود را به قالب‌ها و انواع شعر سنتی مقید کردند، اما از نظر لغت، زبان و مضمون، به زبان شعر سنتی، به‌ویژه زبان شعر قاجار، مانند آن، بازگشتند. بودن. گفت که زبان شاعران انقلاب به زبان شعر نو بسیار نزدیک است. و شبیه زبان شعر قدیم است، نزدیک نیست. شاعران انقلابی از دگرگونی زبانی که در فضای شعر پس از مشروطه و شعر نو پدیدار شد ابایی نداشتند و شعر فارسی را در مسیر همان دگرگونی پیش بردند که دوری از مضامین تکراری و زبان کلیشه ای قاجار بود. شعر این تحول زبان در نثر فارسی از مشروطه پدید آمده و ادامه دارد.

از نشانه های دلبستگی شاعران به قالب ها و گونه های شعر کهن پس از انقلاب، یکی از آنها میل آنان به قالب های شعر کهن فراموش شده یا نزدیک به فراموشی – مانند قصیده، رباعی، قطعه و مصراع است. شاعران پیش از انقلاب، حتی آنهایی که در فضای شعر قدیم شعر می سرودند، عموماً در میان قالب های شعر فارسی، غزل را بیشتر مورد توجه قرار می دادند و در قالب های دیگر چندان تجربه نمی کردند. مثلاً شهریار و رهی معیری – بر خلاف بهار که کمی قبل از آنها علاوه بر غزل به قصیده نیز توجه می کرد یا پروین که بیشتر در قالب مثنوی و قصیده و قطعه شعر می نوشت – بیشتر غزل می نوشت.

اما پس از پیروزی انقلاب، رباعیات دوباره زنده شدند. سرودن مصراع (به ویژه در شعر آیینی) رایج شد و شعر نیز با قامت بلند و ستبر وارد میدان شد. آورده از تاریخ به جغرافیای شعر امروز ایران. سرودن بیت، چنان که گفتیم، دوباره جان گرفت: شاعران شعر آیینی، با الگوبرداری از قله ی رفیع شعر آیینی کهن، یعنی محتشم کاشانی، دوباره در عرصه ای وسیع تر به سرودن مصراع پرداختند. از آن در شعر محتشم. آمدند تا تبلیغ کنند و مردمی کنند».

مشاور نظام در پیش‌گفتار این کتاب می‌نویسد: «ترکیب مصراع یکی از قالب‌های شعر فارسی است که ظرفیت خوبی دارد – قالبی شریف که بیشتر مضامین ممتازی داشت. شاعران مصراع های فراوانی با مضامین اصیل مذهبی، آیینی و اخلاقی سروده اند. این قالب علاوه بر ویژگی برکت و برکت به نام اهل بیت، طهارت و طهارت، به دلیل محدود نکردن شاعر به یک قافیه و ردیف، به او فرصت روایت و مضمون را می دهد و این به ویژه برای توصیف روایی و سرودن سرودهای مذهبی مؤثر است.

شکل بند با ظهور شعر نو و گرایش شاعران به آن، در طول ۱۰۰ سال گذشته کنار گذاشته شد، اما پس از انقلاب دوباره مورد توجه اهالی ادب قرار گرفت و با سرودن بیت فاخر. با کاروان نیجه» د- آقای علیرضا قزویان. او ظاهر جدیدی پیدا کرد.

در بخشی از این کتاب می خوانیم:

«عمه من، شاهد شناور گلها در خون باش
خاله این گل شش ماه پر خون است
عمه من صد تازیانه تو دست بلا میسوزم
در غم قد اکبر خمیده به خون
زینب من به کنعان خود می روم و می آیم
میان این قافله و خیمه مادر غرق در خون
زینبم دختر حیدر به پدرم می گویم
از غم دیدن گلوی تو و خنجر در خون
توصیف این رویداد با کلمات بسیار دشوار است
حرم اهل بیت در خون محفوظ است
کلمه در این قافیه از شرم خواهد مرد
نعل اسب و بدن بی سر سرور در خون
من برای همه آنچه از روز عزا دیده ام سوگوار خواهم شد
یکی یکی از محرم به همه می گویم

****
یک روز غم، یک روز تشنگی، یک روز ماتم در عاشورا
روز عزاداری عرش خدا، عاشورا
روزی پر از فرشتگان در خون
روز عزاداری بر زمین و سما عاشورا
هر کشوری با عشق تو مثل یک فاجعه است
نام هر روز در تقویم ولا عاشورا
پرستار از هر طرف به شما نگاه می کند
او در این آیینه های عاشورا بازتولید می شود
غم تو ابدی است، غم تو حیات دنیاست
زخم خون من مهر عاشورای شفابخش است
این شور دل حسین از کجا آمد؟
این عزاداری عاشورا مرا به کجا می برد؟
زینب و زینب و غم دنیا بر دوش من است
کوه غم من گریه می کند اگر سکوت کنم

کتاب چهارده ترکیب بندهای آیینی در ۲۰۰ صفحه با شمارگان هزار نسخه و قیمت ۹۰ هزار دلار در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است.