کتاب «مراکز و مؤسسات آموزشی شیعه» منتشر شد.



گزارش کردن خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «مراکز علمی و مؤسسات آموزشی شیعه (در ایران و عراق تا پایان قرن پنجم هجری)» اثر قدرت الله گراوند است که توسط پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت(ع) تهیه شده است. در ۳۵۸ صفحه توسط این پژوهشکده منتشر شد.

آگاهی از تاریخچه تعلیم و تربیت شیعه امامیه یکی از موضوعاتی است که به دلیل شناخت مراکز علمی و مؤسسات آموزشی شیعیان دوازده گانه و چگونگی فعالیت های علمی و آموزشی پیروان این مذهب بسیار حائز اهمیت است. همیشه در زمان و مکان تحقیق محدود بوده است.

تحقیقات کنونی به چگونگی نفوذ و گسترش تشیع در مناطق مختلف و عوامل مؤثر بر آن پرداخته و فعالیت‌های آموزشی، مؤسسات و مراکز علمی شیعه را مورد بررسی قرار داده است.

نگارنده در تبیین جایگاه تشیع در مناطق مختلف ایران و عراق به شناسایی مراکز علمی و مؤسسات آموزشی و پژوهشی این مناطق پرداخته و نقش علما، علما، امرا، وزرا و امیران شیعه را در این امر تبیین کرده است. توسعه علمی

این پژوهش به فعالیت های علمی شیعیان امامیه از آغاز تا پایان قرن پنجم هجری می پردازد و حوزه علمیه این پژوهش ایران و عراق است.

در این تحقیق از شیعیان دوازده گانه با اصطلاح «امامیه» نیز یاد شده است و منظور از امامیه در این تحقیق آن دسته از شیعیان است که از خط امامت جدا نشدند و امامت دوازده امام علیه السلام را پذیرفتند. بر آنها؛ یعنی زیدیه، اسماعیلیه، فتاحیه و سایر گروه هایی که از خط امامت جدا هستند، در این تحقیق مورد توجه قرار نمی گیرند.

تحقیق حاضر دارای یک مقدمه، سه فصل و یک نتیجه گیری است. در مقدمه تحقیق، محدوده مکانی و زمانی و نیز حوزه مذهبی و فرقه ای تحقیق مشخص و مشخص شده است. سپس ضرورت تحقیق، سؤالات و فرضیه های تحقیق، روش تحقیق و اهداف و پیشینه تحقیق، مرور منابع و اصطلاحات ارائه شده است.

فصل اول با عنوان «مراکز علمی شیعه امامیه در ایران و عراق تا قرن پنجم میلادی» دارای دو بخش است: بخش اول به بررسی تشیع عراق و مراکز علمی آن می‌پردازد. این بخش به رسوخ و گسترش تشیع در عراق و شهرهایی که تشیع در آنها فعالیت آموزشی داشت می پردازد.

این بخش با مرکز علمی کوفه آغاز و به سایر مناطق شیعه نشین عراق ختم می شود. بخش دوم تشیع در ایران و مراکز علمی آن را بررسی می کند. این بخش ابتدا به بررسی نحوه ورود و گسترش تشیع در ایران می پردازد و سپس به اختصار به مراکز علمی آن اشاره می کند که از مرکز علمی قم شروع شده و به سایر مناطق شیعه نشین ایران ختم می شود.

در فصل دوم با عنوان «موسسات تربیتی»، مقدمه این فصل به بررسی اجمالی مؤسسات آموزشی امامیه و سپس مؤسسات آموزشی مختلف مانند مدرسه، مؤسسه آموزشی مسجد، خانه‌های علما، مجالس پرداخته است. از علما و طلاب، کتابخانه، دارالعلم و مؤسسه آموزشی مدرسه بررسی می شود.

فصل سوم پژوهش حاضر به «منابع مالی و مصارف مؤسسات آموزشی شیعه» اختصاص دارد که به نقش فقها، مردم، سلاطین، وزرا، حکام محلی و … می پردازد. در تأمین مالی مؤسسات آموزشی شیعیان.